Een nieuw regeerakkoord voor Vlaanderen: wat valt er te verwachten inzake Omgeving?

Iedereen heeft de mond vol van het afschaffen van de woonbonus. Maar uiteraard bevat het nieuwe Vlaamse regeerakkoord nog andere belangrijke ideeën die zicht geven op het toekomstige beleid van deze regering.


Specifiek voor het beleidsdomein Omgeving stellen wij volgende zaken vast.

Vooreerst maakt de betonstop plaats voor een “bouwshift” waarbij gestreefd wordt naar een beter evenwicht tussen kwaliteitsvol wonen, ondernemen en het beschermen van de open ruimte. Dit wil men doen door in te zetten op verdichting en stadsontwikkeling en dit zowel in de stadscentra als in de landelijke kernen om zo verdere versnippering tegen te gaan en open ruimte te vrijwaren.

Hierbij wordt ook het Instrumentendecreet opnieuw op de agenda geplaatst en wordt aan het begin van de legislatuur al werk gemaakt van de implementatie van dit decreet. Dit wil zeggen dat onder meer de regels inzake de verdere ontwikkeling van woonuitbreidingsgebieden drastisch verstrengd worden en dat enkel nog woonuitbreidingsgebieden aangesneden kunnen worden na goedkeuring hiervan op Vlaams niveau. De mogelijkheid om deze rechtstreeks via private initiatieven aan te snijden via groepswoningbouw of een globale verkaveling wordt uitgesloten.

De aanzet werd eveneens reeds gedaan om grondeigenaars die getroffen worden door dergelijke nieuwe beleidsinstrumenten en die hun bouwgrond zien verdwijnen volledig financieel te compenseren. De huidige instrumenten worden uitgebreid. De nieuwe Vlaamse regering gaat hier met andere woorden verder op het ingeslagen pad. De nadruk wordt er evenwel op gelegd in het regeerakkoord dat het eigendomsrecht gewaarborgd blijft.

Een nieuwigheid zijn voorts de “regelluwe zones” in de beleidstak Omgeving die worden geïntroduceerd, waar geëxperimenteerd kan worden met verdichting, verhoging, verdieping, … Het is de bedoeling om in gebieden met een hoog ontwikkelingspotentieel, waar hoge leegstand, onderbenutting of een mobiliteitsproblematiek aanwezig is, in het kader van het energietransitiebeleid, waar investeringen nodig zijn en waar verouderde voorschriften of bestemmingen een snelle realisatie of innovatieve oplossingen met het oog op een kwaliteitsvolle ruimtelijke transformatie in de weg staan, deze oude voorschriften en bestemmingen niet langer toe te passen. Dit biedt natuurlijk opportuniteiten voor grondeigenaars in deze regelluwe zones.

De nieuwe Vlaamse regering wenst tot slot nog meer in te zetten op eigen handhavingsmechanismen. Het Kaderdecreet Bestuurlijke Handhaving wordt geïmplementeerd. De prioriteit wordt gegeven aan het opsporen van onvergunde activiteiten, de grootste risico’s of de inbreuken met de grootste milieugevolgen. Voor historische bouwovertredingen wordt dan weer voorzien in bijkomende maatregelen om een einde te maken aan de onzekerheid voor eigenaars van dergelijk “historisch passief”. Er kan door de eigenaar een gedoogtoets worden gevraagd aan de Hoge Raad voor het Handhavingsbeleid. Hier wordt nagegaan of de overtreding kan gedoogd worden. Er wordt geval per geval nagegaan of voor deze oude overtredingen een vergunning kan verleend worden mits een eventuele vergoeding.

Tot slot wenst men nog de Vlaamse bestuursrechtspraak verder te professionaliseren. De Dienst van de Vlaamse Bestuursrechtscolleges, waar de Raad voor Vergunningsbetwistingen toe behoort, wordt omgevormd tot één Vlaamse Bestuursraad. Er wordt ook nagegaan of de bevoegdheden van de Raad voor Vergunningsbetwistingen bevoegd gemaakt kunnen worden voor de beroepen tegen ruimtelijke uitvoeringsplannen en complexe projecten. Op heden is de Raad van State hiertoe nog bevoegd.

De Vlaamse regelgever heeft de afgelopen jaren niet stilgezeten en het hele vergunningscontentieux werd reeds in snelvaart hervormd via een resem decreten en besluiten. De nieuwe Vlaamse regering lijkt duidelijk de ingeslagen weg verder te bewandelen.

Wij bij ORYS Advocaten staan u dan ook gelet op deze snel veranderende regelgeving graag bij met raad en daad bij al uw vragen en problemen inzake het omgevingsrecht.

Hier maakt u kennis met ons team Ruimtelijke ordening.

Menu